Το στηθοσκόπιο αποτελεί ίσως το πιο διαδεδομένο, προσβάσιμο και ευρέως αναγνωρίσιμο ιατρικό εργαλείο. Οι δύο αιώνες που μεσολάβησαν από την εφεύρεσή του (1816) από τον Γάλλο Ρενέ Λανέκ μέχρι σήμερα έχουν καταδείξει την αδιαμφισβήτητη χρησιμότητά του στη διάγνωση παθήσεων, όπως οι βαλβιδοπάθειες, οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος, ο πνευμοθώρακας, κ.ά. Ωστόσο, η χρήση του στηθοσκοπίου σήμερα περιορίζεται σε ένα «ενδιάμεσο βήμα» έως την επόμενη και πιο προηγμένη διαγνωστική εξέταση, όπως π.χ. το υπερηχοκαρδιογράφημα.

Τα τελευταία έτη έχουν αναπτυχθεί προσιτές υπερηχογραφικές κεφαλές με δυνατότητα ασύρματης σύνδεσης με το κινητό τηλέφωνο του ιατρού, με ταχύτερη πρόσβαση και σε μεγαλύτερη διαγνωστική ισχύ από αυτή που προσέφερε το απλό στηθοσκόπιο. Πλέον, οι περισσότερες διαγνώσεις σε επείγοντα περιστατικά μπορεί να γίνουν άμεσα, παρά την κλίνη του ασθενούς. Ωστόσο, με την απόκτηση τέτοιας ισχύος απαιτείται αυστηρότερη εκπαίδευση και επίβλεψη για την πρόληψη λανθασμένων διαγνώσεων και τη διασφάλιση της ποιότητας της περίθαλψης.

Η είσοδος της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης (Artificial intelligence, AI) στην Ιατρική αδιαμφισβήτητα ενισχύει τη φαρέτρα των εργαλείων που θα έχει σύντομα ο ιατρός στα χέρια του. Από την αυτόματη σύνοψη μιας αλληλεπίδρασης ιατρού – ασθενούς από γραφείς AI (AI scribes), έως τη διάγνωση εξετάσεων (π.χ. αξονικής/μαγνητικής τομογραφίας) χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση και την πρόταση θεραπευτικών προσεγγίσεων, η AI έχει τη δυναμική να αναδιαμορφώσει τις αλληλεπιδράσεις των ασθενών με το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό. Βέβαια, εγείρονται σημαντικές ανησυχίες σχετικά με την ασφάλεια των δεδομένων, την απρόσωπη φύση των αλληλεπιδράσεων που βασίζονται σε αλγόριθμους καθώς επίσης και τη διασφάλιση ότι αυτές οι τεχνολογίες θα ενισχύσουν αντί να αντικαταστήσουν τις παραδοσιακές θεραπευτικές σχέσεις.

Λοιπές υφιστάμενες λύσεις που τα επόμενα έτη θα πρωταγωνιστήσουν είναι η τρισδιάστατη εκτύπωση, η οποία προσφέρει εξατομικευμένες λύσεις (π.χ. κατασκευή μοσχευμάτων), τα μη επανδρωμένα σκάφη (drones) για την παράδοση βασικών ιατρικών προμηθειών σε απομακρυσμένες περιοχές ή απινιδωτών σε περιπτώσεις καρδιακής ανακοπής, καθώς και η εικονική πραγματικότητα για τη διαχείριση του πόνου/stress. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: μπορούν να αναπτυχθούν αυτές οι τεχνολογίες ευρέως χωρίς να επιδεινωθούν οι υπάρχουσες κοινωνικές ανισότητες;

Καθώς κοιτούμε το μέλλον της Ιατρικής στα επόμενα 20 έτη, η διασταύρωση τεχνολογίας και Ιατρικής υπόσχεται άνευ προηγουμένου ευκαιρίες όπως επίσης και τρομερές προκλήσεις. Θα μπορέσουμε να ενσωματώνουμε στοχαστικά τις αναδυόμενες τεχνολογίες του σήμερα, προετοιμαζόμενοι ταυτόχρονα για τις ηθικές, νομικές και κοινωνικές επιπτώσεις που αυτές θα επιφέρουν αύριο;

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών

Related Posts