Το όνομά τους προέρχεται αποκλειστικά από τη θέση τους: βρίσκονται ακριβώς πίσω από τον θυρεοειδή αδένα: συνήθως δύο στη δεξιά πλευρά, δύο στην αριστερή. Οι παραθυρεοειδείς αδένες είναι μικροί, έχουν το μέγεθος του μπιζελιού. Αν και συνήθως έχουμε 4 παραθυρεοειδείς αδένες, περίπου το 13% των ανθρώπων έχει λιγότερους και το 5% έχει περισσότερους. Και μερικοί άνθρωποι έχουν παραθυρεοειδείς αδένες σε άλλα σημεία, όπως δίπλα στον οισοφάγο ή στο στήθος.

Οι παραθυρεοειδείς αδένες παράγουν την ορμόνη παραθορμόνη (PTH), η οποία έχει πολλές λειτουργίες, όπως:

Ρύθμιση του ασβεστίου. Το ασβέστιο είναι ένα μέταλλο με πολλούς βασικούς ρόλους σε όλο το σώμα, όπως η διατήρηση της αντοχής των οστών, η φυσιολογική λειτουργία των νεύρων και των μυών και η διασφάλιση της πήξης του αίματος. Τα υψηλότερα επίπεδα PTH οδηγούν σε υψηλότερα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα μέσω δράσεων στα νεφρά και τα οστά.

Ρύθμιση του φωσφόρου. Μεταξύ άλλων ρόλων, ο  φώσφορος είναι βασικό συστατικό του DNA, των οστών και των δοντιών μας. Ο φώσφορος ενεργοποιεί βασικά ένζυμα σε όλο το σώμα, συμπεριλαμβανομένων των ενζύμων που είναι απαραίτητα για την αναπαραγωγή και την επιβίωση των κυττάρων. Βοηθά επίσης στη λειτουργία των νεύρων και των μυών.

Ρύθμιση της βιταμίνης D. Αυτή η βιταμίνη είναι στην πραγματικότητα μια ορμόνη που βοηθά στη διατήρηση των φυσιολογικών επιπέδων ασβεστίου σε όλο το σώμα, ελέγχοντας πόσο απορροφάται από την τροφή στον εντερικό σωλήνα και πόσο χάνεται από τα νεφρά στα ούρα σας. Η PTH ρυθμίζει την παραγωγή του ενζύμου που μετατρέπει την ανενεργή βιταμίνη D σε μια ενεργή μορφή που βοηθά το έντερό μας να απορροφήσει το ασβέστιο και μειώνει την απώλεια ασβεστίου στα ούρα.

Οι πιο συνηθισμένες παθήσεις των παραθυρεοειδών είναι:

Υπερπαραθυρεοειδισμός. Μπορεί να οφείλεται σε έναν καλοήθη ή καρκινικό όγκο σε έναν μόνο αδένα ή σε πολλαπλούς αδένες. Μπορεί όμως να οφείλεται σε κάποιο άλλο έναυσμα, όπως χαμηλό επίπεδο ασβεστίου στο αίμα, ανεπαρκή επίπεδα βιταμίνης D ή νεφρική ανεπάρκεια.

Υποπαραθυρεοειδισμός. Οι πιο συνηθισμένες αιτίες είναι προηγούμενη χειρουργική επέμβαση στον αυχένα ή ακτινοβολία, αυτοάνοση νόσος ή χαμηλά επίπεδα μαγνησίου.

Καρκίνος παραθυρεοειδούς. Οι παράγοντες κινδύνου για τον σπάνιο καρκίνο του παραθυρεοειδούς περιλαμβάνουν ορισμένες γενετικές ασθένειες και προηγούμενη ακτινοβολία στον αυχένα.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, τ. πρύτανης του ΕΚΠΑ

Related Posts