Οι σχέσεις Γερμανίας και Πολωνίας βγαίνουν από τον πάγο της τελευταίας εξαετίας. Οι κυβερνήσεις Βερολίνου και Βαρσοβίας ανοίγουν νέο κεφάλαιο στη διμερή συνεργασία. Ταυτόχρονα αναβαθμίζεται η άμυνα της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ. Η Πολωνία διαδραματίζει αναβαθμισμένο ρόλο στην πολιτική ασφάλειας της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, είναι η μόνη χώρα που έχει κοινά σύνορα με τη Ρωσία, τη Λευκορωσία και την Ουκρανία. Η Πολωνία γίνεται ακόμα σημαντικότερη για τη Γερμανία εξαιτίας της αβεβαιότητας που φέρνουν οι βουλευτικές εκλογές στη Γαλλία.

Η νέα αρχή στις σχέσεις Γερμανίας – Πολωνίας σφραγίζεται με την επίσκεψη του καγκελαρίου Ολαφ Σολτς και 12 από τους 15 υπουργούς της κυβέρνησής του στη Βαρσοβία για τις διακυβερνητικές διαβουλεύσεις μεταξύ των δύο χωρών. Είναι η πρώτη φορά από το 2018 που πραγματοποιείται μία τόσο σημαντική διμερής συνάντηση. Οι σχέσεις των δύο χωρών είχαν διαρραγεί την περίοδο 2015 – 2023 με τις κυβερνήσεις του εθνικολαϊκιστικού κόμματος PiS του Κατσίνσκι και την ακραία αντιγερμανική ρητορική.

Η επανεκκίνηση των γερμανοπολωνικών σχέσεων επιχειρείται τώρα με την κεντροαριστερή κυβέρνηση του ευρωπαϊστή Ντόναλντ Τουσκ. Τη βάση αποτελεί ένα διμερές Σχέδιο Δράσης που συμφώνησαν οι κυβερνήσεις των δύο χωρών στη Βαρσοβία για τη διμερή συνεργασία σε πολλά επίπεδα, από την άμυνα και την ασφάλεια μέχρι την ενέργεια, τους συνοριακούς ελέγχους και τη μετανάστευση.

Προτεραιότητα στην άμυνα

Η Ρωσία είναι η μεγαλύτερη και πιο «άμεση» απειλή για την ειρήνη στην Ευρώπη, τονίζεται στο κείμενο των δύο κυβερνήσεων. Ταυτόχρονα υπογραμμίζεται η αποφασιστικότητα Βερολίνου και Βαρσοβίας να στηρίξουν την Ουκρανία στον αμυντικό της πόλεμο κατά της Ρωσίας. «Σκοπεύουμε να διερευνήσουμε και να αναπτύξουμε κοινές πρωτοβουλίες, ειδικά στον τομέα των αρμάτων μάχης και των πυρομαχικών» αναφέρει για τον τομέα των εξοπλισμών. Η Πολωνία εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο συμμετοχής στην ευρωπαϊκή ασπίδα αεράμυνα «European Sky Shield» που συντονίζει η Γερμανία.

Η σύσφιγξη της συνεργασίας στον αμυντικό τομέα είναι αποτέλεσμα του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία. Δεν είναι καθόλου αυτονόητη με τη διαφορετική οπτική γωνία που είχαν επί δεκαετίες το Βερολίνο και η Βαρσοβία σε γεωστρατηγικές κρίσεις και κυρίως στην πρόσληψη της απειλής από τη Ρωσία. «Συχνά παραγνωρίζεται στη Γερμανία η έκταση στην οποία η Πολωνία συνέδραμε στρατιωτικά την Ουκρανία στην πρώτη φάση του πολέμου το 2022 και τι συνέπειες έχει αυτό μέχρι σήμερα» διαπιστώνουν οι ερευνητές από την Ομάδα Copernicus του Ινστιτούτου Γερμανίας – Πολωνίας στο Ντάρμσταντ. «Ταυτόχρονα, η Γερμανία έχει παραμελήσει την Bundeswehr για χρόνια» γράφουν οι συντάκτες της Ομάδας Copernicus. «Οι ένοπλες δυνάμεις της Πολωνίας και της Γερμανίας είναι επομένως σε δύσκολη κατάσταση».

Αποζημιώσεις θυμάτων Β’ Παγκοσμίου Πολέμου

Η Γερμανία θα αποζημιώσει οικονομικά περίπου 40.000 Πολωνούς, θύματα της ναζιστικής κατοχής στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. «Η κατάσταση των ηλικιωμένων θυμάτων μάς ενδιαφέρει πολύ» είπε ο γερμανός καγκελάριος Σολτς στη Βαρσοβία, «η Γερμανία έχει συνείδηση του βάρους της ευθύνης για τα εκατομμύρια θύματα της γερμανικής κατοχής».

Οι επιζώντες θα λάβουν σύντομα την αποζημίωση, είπε από την πλευρά του ο πολωνός πρωθυπουργός, Ντόναλντ Τουσκ, χωρίς αναφορά σε συγκεκριμένο ποσό. «Δεν υπάρχει χρηματικό ποσό που να αντισταθμίζει ό,τι έγινε στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο» είπε ο Τουσκ, αλλά «καλές χειρονομίες είναι πολύ σημαντικές στην πολιτική».

Οι κυβερνήσεις του εθνικιστικού PiS αξίωναν από τη Γερμανία πολεμικές επανορθώσεις ύψους 1,3 τρισεκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ο Τουσκ αναγνώρισε ότι «τυπικά και νομικά το ζήτημα των πολεμικών επανορθώσεων είναι λήξαν», θέση την οποία ακολουθούσε η Πολωνία και πριν από τις κυβερνήσεις PiS.

Related Posts